Có thể sử dụng kết quả thử nghiệm của lô vật liệu khác để nghiệm thu không?

Trong quá trình thi công, việc sử dụng kết quả thử nghiệm của lô vật liệu khác để nghiệm thu là vấn đề được nhiều nhà thầu và chủ đầu tư quan tâm. Vậy trường hợp này có được chấp nhận không, cần đáp ứng những điều kiện nào?

1. Kết quả thử nghiệm vật liệu được sử dụng để nghiệm thu trong trường hợp nào?

Kết quả thử nghiệm vật liệu là căn cứ kỹ thuật quan trọng để đánh giá chất lượng và xác định mức độ đáp ứng yêu cầu thiết kế, tiêu chuẩn áp dụng trước khi đưa vật liệu vào sử dụng hoặc nghiệm thu công trình. Tùy theo loại vật liệu, yêu cầu kỹ thuật và giai đoạn thi công, kết quả thử nghiệm thường được sử dụng trong các trường hợp sau:

• Kiểm tra chất lượng vật liệu đầu vào: Đánh giá các chỉ tiêu kỹ thuật của vật liệu trước khi đưa vào công trình, bảo đảm đáp ứng yêu cầu theo thiết kế, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật áp dụng.

• Nghiệm thu vật liệu tại công trường: Làm cơ sở đối chiếu chất lượng vật liệu được cung cấp với hồ sơ kỹ thuật, hợp đồng và yêu cầu nghiệm thu.

• Kiểm soát chất lượng trong quá trình thi công: Theo dõi sự ổn định về chất lượng của vật liệu giữa các đợt cung ứng, phát hiện những sai lệch có thể ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

• Nghiệm thu các hạng mục công trình: Cung cấp căn cứ đánh giá chất lượng vật liệu đã sử dụng trong từng hạng mục, kết hợp với hồ sơ quản lý chất lượng và kết quả kiểm tra liên quan.

• Phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra chất lượng: Là tài liệu chứng minh nguồn gốc và chất lượng vật liệu khi cơ quan quản lý, chủ đầu tư hoặc đơn vị tư vấn giám sát yêu cầu.

Lưu ý: Kết quả thử nghiệm chỉ có giá trị đối với mẫu vật liệu được lấy và thử nghiệm theo đúng quy trình. Khi sử dụng để nghiệm thu, cần đối chiếu sự phù hợp giữa mẫu thử, lô vật liệu, thời điểm lấy mẫu và yêu cầu kỹ thuật áp dụng; không mặc nhiên dùng kết quả của một lô để đại diện cho các lô khác.

2. Có thể sử dụng kết quả thử nghiệm của lô vật liệu khác để nghiệm thu không?

Về nguyên tắc, không nên sử dụng kết quả thử nghiệm của lô vật liệu khác để thay thế kết quả của lô đang nghiệm thu. Bởi mỗi kết quả thử nghiệm chỉ phản ánh chất lượng của mẫu thử và phạm vi lô vật liệu được lấy mẫu theo quy định.

Trường hợp các lô có cùng nguồn gốc, thành phần và quy trình sản xuất, kết quả thử nghiệm trước đó có thể được xem xét làm tài liệu tham khảo. Tuy nhiên, việc chấp nhận vẫn phải căn cứ vào tiêu chuẩn áp dụng, yêu cầu kỹ thuật và hồ sơ nghiệm thu của công trình.

3. Những rủi ro khi sử dụng kết quả thử nghiệm không đúng lô vật liệu

Việc sử dụng kết quả thử nghiệm không đúng lô vật liệu để nghiệm thu có thể dẫn đến nhiều rủi ro trong quản lý chất lượng công trình, cụ thể:

• Đánh giá sai chất lượng vật liệu: Kết quả thử nghiệm không phản ánh đúng đặc tính kỹ thuật của lô vật liệu thực tế được đưa vào sử dụng.

• Không bảo đảm chất lượng công trình: Vật liệu không đạt yêu cầu có thể gây ảnh hưởng đến độ bền, khả năng chịu lực và tuổi thọ công trình.

• Hồ sơ nghiệm thu không hợp lệ: Thiếu căn cứ chứng minh chất lượng của lô vật liệu, dẫn đến nguy cơ hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc kiểm tra lại.

• Phát sinh chi phí và chậm tiến độ: Có thể phải lấy mẫu thử nghiệm lại, thay thế vật liệu hoặc xử lý các sai sót phát sinh trong quá trình nghiệm thu.

Vì vậy, cần kiểm soát chặt chẽ việc lấy mẫu và đối chiếu kết quả thử nghiệm với đúng lô vật liệu trước khi nghiệm thu.

4. Quy định về lấy mẫu và thử nghiệm vật liệu phục vụ nghiệm thu công trình

Công tác lấy mẫu và thử nghiệm vật liệu xây dựng phải tuân thủ hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn và quy chuẩn áp dụng. Một số yêu cầu quan trọng gồm:

• Lập kế hoạch lấy mẫu: Xác định loại vật liệu, chỉ tiêu thử nghiệm, số lượng mẫu, tần suất và thời điểm lấy mẫu theo yêu cầu kỹ thuật của công trình.

• Lấy mẫu đúng quy trình: Mẫu phải được lấy theo phương pháp quy định trong tiêu chuẩn áp dụng, bảo đảm tính đại diện cho lô vật liệu cần kiểm tra.

• Nhận diện và truy xuất mẫu: Ghi rõ thông tin về tên vật liệu, nhà sản xuất, số lô, thời gian, vị trí lấy mẫu và các thông tin liên quan.

• Thực hiện thử nghiệm: Các chỉ tiêu phải được thử nghiệm theo phương pháp tiêu chuẩn tương ứng tại phòng thử nghiệm có năng lực phù hợp.

• Đối chiếu kết quả: So sánh kết quả thử nghiệm với giới hạn kỹ thuật trong tiêu chuẩn, quy chuẩn, hồ sơ thiết kế hoặc chỉ dẫn kỹ thuật được áp dụng.

• Lưu trữ hồ sơ: Kết quả thử nghiệm cần được lưu cùng hồ sơ chất lượng vật liệu, chứng từ nguồn gốc, chứng nhận hợp quy (nếu thuộc đối tượng bắt buộc) và biên bản nghiệm thu.

Lưu ý: Tần suất và số lượng mẫu không áp dụng chung cho mọi loại vật liệu mà phải căn cứ vào tiêu chuẩn tương ứng, chỉ dẫn kỹ thuật và yêu cầu của từng công trình. Kết quả thử nghiệm cần truy xuất được về đúng lô vật liệu được nghiệm thu.

Việc sử dụng kết quả thử nghiệm của lô vật liệu khác để nghiệm thu cần được xem xét dựa trên tiêu chuẩn áp dụng, tính đồng nhất của vật liệu và yêu cầu kỹ thuật của công trình. Để bảo đảm chất lượng và tính hợp lệ của hồ sơ nghiệm thu, nhà thầu nên thực hiện lấy mẫu, thử nghiệm đúng lô vật liệu theo quy định, đồng thời lưu trữ đầy đủ kết quả để phục vụ công tác kiểm tra và nghiệm thu công trình.